انارم روز از آذرماه برابر با 30 آذرماه در گاهشماری ایرانی

می ستاییم مهر را
آن‌که از آسمان بر فراز برجی پهن
با هزاران چشم بر ایرانیان می‌نگرد
نگاهبان زورمندی که هرگز خواب به چشم او راه نیابد
آن که مردمان را از نیاز و دشواری برهاند
(اوستا - مهر یشت)

«شب چله»(یلدا) یا جشن زایش مهر، درازترین شب سال و شب زادن دوباره‌ی خورشید و آغاز فصل زمستان است که یادگاری هفت هزار ساله و ارزشمند از نیاکان فرهیخته‌ی‌مان به شمار می‌آید. ایرانیانی که هزاران سال پیش دریافتند که گاه‌شماری بر پایه‌ی ماه نمی‌تواند گاه‌شماری درستی باشد. پس به پژوهش درباره‌ی حرکت خورشید پرداختند و گاه‌شماری خود را بر پایه‌ی آن قرار دادند. ایشان حرکت خورشید را در برج‌های آسمان اندازه‌گیری کردند و برای هر برجی نام خاصی گذاشتند و دریافتند هنگامی که برآمدن خورشید با برآمدن برج «بره» در یک زمان باشد، بهار است و دریافتند که در ابتدای پاییز و بهار روز و شب برابر است و در ابتدای تابستان روز بلندتر از شب است. ایرانیان باستان گاه‌شماری خود را بر اساس چله (چهل روز) تقسیم کردند و 9 چله (ماه) داشتند.

می‌دانیم که در فرهنگ ایرانیان عدد چهل مانند عدد هفت و دوازده قداست خاصی دارد. واژه‌های «چله نشستن»، «چل چلی» و در طبرستان واژه‌های «پیرا چله،‌ گرما چله» نشانه‌ی اهمیت این عدد در میان فرهنگ ایرانی است.

امروزه برخی به اشتباه بر این گمانند که مراسم شب چله برای رفع نحوست بلندترین شب سال برگزار می‌شود، اما می‌دانیم که در باورهای کهن ایرانی هیچ روز و شبی، نحس و بد یوم شناخته نمی‌شده است و جشن شب چله، هم‌‍چون بسیاری از آیین‌های ایرانی، ریشه در رویدادی کیهانی دارد.
در گاه‌شماری ایرانی که دقیق ترین گاهشماری‌ها و سازگارترین آن‌ها با تقویم طبیعی است، همواره و در همه‌ی سال‌ها، شب چله و انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سی‌ام آذرماه و بامداد یکم دی‌ماه است...

برای مشاهده‌ی متن کامل ادامه‌ی مطلب را بخوانید...