اگر تاكنون به تخت جمشيد سفر كرده باشيد يا تصاویری از تخت جمشيد را ديده باشيد متوجه شدهايد كه نقشى معروف به نقش بارعام دوبار نقش شده كه يكى در كاخ خزانه قرار دارد و ديگرى(كه زمانى در پلكان ورودى كاخ آپادانا قرار داشته) اكنون در موزهی ملى ايران نگهدارى مىشود. اما آيا مىدانيد كه فلسفهی دوگانه بودن اين نقش چيست؟ پاسخ اين است كه نقشى كه در تخت جمشيد قرار دارد براى داريوش بزرگ است و نقشى كه در موزه نگهدارى مىشود بارعام خشايارشا پسر و جانشين داريوش بزرگ است. اما چرا محل اين دو نقش با هم متفاوت است؟ ماجرا از اين قرار است كه داريوش بزرگ در يكى از سالهاى فرمانروايىاش دستور ساخت نقش برجستهاى را داد كه در آن وليعهدش(خشايارشا) به همراه يكى از ملازمين و تعدادى از سپاهيان در پشت او در حال ملاقات با نمايندگان كشورهاى تحت تابعهی امپراتورى هستند؛ نقشى كه امروزه ما آن را به نام بارعام مىشناسيم. محل اوليه قرار گيرى اين نقش بر روى پلكان ورودى كاخ بارعام(آپادانا) قرار داشته. اما به محض اين كه خشايارشا به سلطنت رسيد دستور جابهجايى اين نقش را داد؛ چون اولاً خشايارشا چندان علاقهاى نداشت كه ديگران وى را پشت سر پدرش ببينند و ثانياً خشايارشا علاقه نداشت كه نام پارسه(تخت جمشيد) با نام پدرش گره بخورد. بنابراين خشايارشا پس از به پادشاهى رسيدن دستور ساخت نقشى مشابه نقش پدرش را داد اما با تفاوت در جاى قرار گيرى پادشاه؛ در نقش بارعام داريوش بزرگ، پادشاه و همراهانش در سمت راست تصوير هستند اما در نقش بارعام خشايارشا نقش پادشاه و همراهان وى در سمت چپ تصوير است. اما خشايارشا به خاطر احترام به پدر و هنرمندى كه اين نقش را كشيده دستور جابهجايى آن را داد نه تخريب و آن را به كاخ خزانه و در كنار اشياء با ارزشى كه پشتوانهی مالى اصلى حكومت بودند منتقل كرد كه از حفاظت كافى برخوردار شود.
نقش بارعام داريوش بزرگ در تخت جمشيد(در هنگام غروب)

نقش بارعام خشايارشا(محل نگهدارى: موزهی ملى ايران)
البته ناگفته نماند كه خشايارشا براى برافكندن سايهی پدر از تخت جمشيد اقدامات ديگرى همچون ساخت دروازهی ملل، ساخت كاخ صدستون و... را انجام داد اما هرگز به آرزويش نرسيد و امروزه هم نام تخت جمشيد با نام داريوش بزرگ همراه است.
برچسبها: مقاله، تخت جمشید، داریوش بزرگ، خشایارشا






















