در روزهای اخیر، باز هم یک خبر دروغ در بسیاری از نشریات و رسانه‌ها بازتاب یافت: کشف شهر هخامنشی در استان ماردین ترکیه. منشاء خبر طبق معمول یک خبرگزاری دولتی بود.

نه قصه‌پردازان و جعل‌کنندگان اخبار خسته می‌شوند، چرا که منافع خود را در این می‌بینند؛ و نه مخاطبان آنان تجربه کسب می‌کنند. چرا که قوه‌ی تشخیص راست از دروغ را ندارند و نمی‌خواهند احساسات برانگیخته‌ شده‌ی خود را کنترل کنند و توجه نمایند که بسیاری از اخبار حوزه‌ی باستان‌شناسی را دلالان عتیقه، مکتشفان دروغین و تاریخ‌سازان و نشریاتی که واقعیت‌ها را فدای جلب توجه مخاطب می‌کنند، می‌سازند و می‌پرورند.

کسانی که به سادگی فریب می‌خورند و بازیچه‌ی دست این و آن می‌شوند، قادر به ساختن آینده‌ای بهتر نیستند.

در سال‌های اخیر، رسانه‌های فارسی‌زبان آکنده از دروغ‌های تاریخی، ادعاهای محیرالعقول، جعل اسناد و منابع و نیز اکتشافات عجیب و غریب شده‌اند. بیش‌تر این فریبگری‌ها به دوره‌ی هخامنشی منتسب می‌شوند، چرا که افکار عمومی بدان دوره تعلق خاطر پیدا کرده است. تعلق خاطری که نه متکی به واقع‌نگری و خردورزی، که مبتنی بر زودباوری و خودفریبی است... ادامه‌ی مطلب

این روزها انتشار اخبار و ادعاهای تخیلی و ساختگی در زمینه‌های گوناگون ایران‌شناسی و آثار باستانی بسیار فراوان و گسترده شده است. جالب است که در این میان سازمان میراث فرهنگی با ادعاها و بیانیه‌های خود، جلودار همه‌ى خیال‌پردازان و آشفته‌گویان شده است. روزنامه‌نگاران و خوانندگان، خود می‌باید هشیار باشند و همواره بنا را بر کذب بودن اخبار بگذارند مگر آن‌که خلاف آن ثابت شود و پژوهشگران مستقل آن را تأیید کنند.

دو سال پیش اخبار فراوانی از دو برادر دوقلوی ایتالیایی که بازمانده‌های ارتش کمبوجیه در مصر را کشف کرده‌اند، در چند رسانه‌های غیرمعتبر انگليسى‌زبان منتشر شد. ما ایرانیان نیز که معمولاً در برابر خارجیان احساس ضعف می‌کنیم و تصور می‌کنیم هر چه در نشریات فرنگی گفته شود، وحی منزل و بلاتردید است؛ هم‌چون همیشه ذوق‌زده و احساساتی شدیم و بدون احساس نیاز به کسب اطلاعات بیش‌تر از منابع موثق علمی، آن را خبر اول روزنامه‌ها و نشریات کردیم. در برخی گزارش‌های فارسی از این خبر، چنان روی دوقلو بودن این دو برادر تأکید و اصرار شده بود که گویی اگر آنان دوقلو نبودند، ارتش کمبوجیه کشف نمی‌شد... ادامه‌ی مطلب را بخوانید