تنها اطلاعات ما درباره‌ی دین و مذهب در عصر هخامنشیان به کتیبه‌های باقی مانده از آن عصر مربوط می‌شود. از زمان داریوش بزرگ(یکم) تا اردشیر دوم بر کتیبه‌ها، بالای متون از نام اهورامزدا استفاده شده که نشان دهنده‌ی یگانه پرست بودن دستگاه حاکم است و دین رسمی حکومت هم آیین زرتشت(زردشت) می‌باشد. اما از زمان اردشیر دوم تا پایان کار این سلسله، نام مهر یا میترا(الهه‌ی خورشید و نور و روشنی) و آناهیتا(الهه‌ی آب) هم در کنار نام اهورامزدا دیده شده که نشان دهنده‌ی کمرنگ شدن احساس یگانه پرستی و اعتقاد به تک خدا بودن عالم در نزد حکومت دارد. اما در همین دوره، خدای بزرگ و خدای خدایان، اهورامزدا بوده و مهر و آناهیتا از لحاظ درجه‌ی قدرت و بزرگی پایین‌تر از اهورامزدا قرار می‌گرفتند. اما درباره‌ی وضع جامعه، ما اطلاعاتی در دست نداریم اما می‌توانیم با نگاهی به ادوار بعدی(سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان) جامعه را به سه قشر تقسیم کنیم:

1. قشری که تابع دین غالب(زرتشتی یا زردشتی) بودند،
2. قشری که واقعاً اعتقاد قلبی به دین غالب داشتند،
3. و قشری که جزء اقلیت‌های مذهبی قرار می‌گیرند.

پس می‌توانیم وضع مذهبی جامعه را هم تابع حکومت بدانیم. بنابراین دین و مذهب در این دوران بر پایه‌ی یکتاپرستی و با محوریت آیین زرتشت(زردشت) بوده، هر چند در اواخر این دوران دچار تحریف شد.