» یکشنبه هفدهم مرداد 1389 ساعت 21:15
پژوهشهای زبانشناسی يک متخصص زبانهای خاور نزديک روی دو قطعه استخوان فسيل شدهی اسب که در موزهی شهر ممنوعه نگهداری میشوند، منجر به شناسايی نسخهی چينی منشور کورش شد. گفته میشود که قدمت اين استخوانها به دورهی سلطنت هخامنشيان بازمیگردد و مطالعه روی نوشتههای اين کتيبه همچنان ادامه دارد.
پژوهشهای زبانشناسی يک متخصص زبانهای خاور نزديک روی دو قطعه استخوان فسيل شدهی اسب که در موزهی شهر ممنوعه نگهداری میشوند، منجر به شناسايی نسخهی چينی منشور کورش شد. گفته میشود که قدمت اين استخوانها به دورهی سلطنت هخامنشيان بازمیگردد و مطالعه روی نوشتههای اين کتيبه همچنان ادامه دارد.
مدتهاست کپی چينی توليدات مختلف، از وسايل برقی گرفته تا انواع خشکبار، بازار ايران را فتح کرده است؛ اما اين بار چينیها محصولی را در حوزهی باستان شناسی رو کردهاند: «نسخهی چينی منشور کورش». اما اين محصول چينی برخلاف ساير محصولات آنان ظاهراً اصل است و تاريخ ساخت آن احتمالا به حدود سالهای حکمرانی کورش بزرگ بازمیگردد.
» منشور روی استخوان
دو قطعه استخوان فسيل شدهی اسب به تازگی در چين شناسايی شده که از قرار معلوم حاوی رونوشتی خلاصه شده از منشور کورش هستند که در ازاء هر 20 نگارهی ميخی استوانه کورش يک نگاره دارد.
در ابتدا تصور میرفت اين استخوانها تقلبی باشند، اما «ايروينگ فينکل»، از متخصصان خطوط خاور نزديک باستان در موزهی بريتانيا، اعتقاد دارد که آنها اصل هستند. اين کشف سابقهی ارتباط ايران را با چين چند قرن عقبتر میبرد.
باستانشناس ايرانی کاميار عبدی دربارهی اهميت اين کشف میگويد: «البته هنوز بايد منتظر نظر ديگر زبانشناسان و بررسیهای آزمايشگاهی در مورد اصالت اين اثر باشيم، اما اگر اصل باشد اين کشف مهم تحولی عظيم را در ديدگاههای ما در زمينهی ارتباط بين خاورنزديک، به ويژه سلسلهی هخامنشی و چين در هزارهی اول قبل از ميلاد، به ويژه در زمان سلسلهی ژوی شرقی، به دنبال خواهد داشت.»
تا پيش از اين مدرک مستقيمی مبنی بر ارتباط هخامنشيان با چين در دست نبود. با اين کشف تاريخ ارتباط بين ايران و چين از دورهی سلسلهی اشکانی در ايران و سلسلهی هان در چين پيشتر و به زمان سلسلهی هخامنشی در ايران و سلسلهی ژوی شرقی در چين باز میگردد.
» داستان کشف
اين دو قطعه استخوان حکاکی شده در سالهای 1935 و 1940 توسط «خو شن وی» طبيب سنتی چين خريداری شدند. خو فکر میکرد اين دو قطعه حاوی اسنادی به خط کهن چينی است. در سال 1966 طی انقلاب فرهنگی چين او اين دو استخوان را برای جلوگيری از نابودیشان در خاک دفن کرد.
در سال 1985 خو اين دو استخوان را به شهر ممنوعه برد و به موزهی کتيبههای چين اهدا کرد. اما به تازگی «وو يوهنگ» متخصص زبانهای خاورنزديک باستان در موزهی شهر ممنوعه تشخيص داد که نوشته روی فسيل باستانی بخشی از اعلاميهی حقوق بشر کورش و متعلق به ايران است.
تا پيش از تأييد اصالت اين دو قطعه تصور میشد لوح کورش نمونهای منحصر به فرد و تک بوده است. اما طی سال جاری ميلادي پيدا شدن دو قطعه گل نبشته در مجموعهی موزهی بريتانيا که بخشی از اعلاميه کورش بزرگ بود [که به بهانهی آن ورود منشور به ایران به تعویق افتاد، که الته اصالت این قطعات هنوز تأیید نشده و ما معتقدیم دلایل سیاسی علت اصلی عدم حضور اعلامیهی کورش در ایران بوده است] اين باور را مخدوش کرد و اين احتمال را پيش کشيد که شايد چندين نسخه از اعلاميهی کورش وجود داشته است.
در ژوئن امسال با همکاری موزهی چين خطوط روی اين دو قطعه کپی شده و برای مطالعه به موزهی بريتانيا انتقال داده شد. به گفتهی فينکل نوشتهی روی اين دو قطعه با متن اصلی روی استوانهی کورش کمی تفاوت دارد، اما از لحاظ دستور زبان و آوانگاری درست است.
سرکشهای سه گوش علائم روی استخوانها با استوانهی کورش متفاوت و بخش بالايی آن شبيه به حرف v است. اين نحوهی نگارش در بابل رايج نبوده و احتمال توليد اين استخوانها در ايران را افزايش میدهد.
فينکل همچنين معتقد است متنی که کپی کننده روی استخوانها به کار برده همان متن لوح کورش نبوده اما نسخهای متفاوت و ايرانی از لوح بابلی است که میتوانسته نسخهای از کتيبهای سنگی، نوشته شده با جوهر روی چرم يا گل نبشته باشد که در مکانی نامعلوم و به منظوری نامشخص در 2500 سال پيش از روی نسخهی اصلی استوانهی کورش کپی شده است.
کاميار عبدی در اين زمينه افزود: «در اينکه منشور کورش متنی بسيار مهم بوده ترديدی نيست، اما اهميت آن برای اتباع شاهنشاهی هخامنشی بوده. پس از اينکه اصالت اين يافتهها تأييد شد از نخستين پرسشهايی که بايد بدان پرداخت اين است که متن منشور کورش چگونه به چين راه يافته و چرا اين متن برای چينیها آنقدر اهميت داشته که آن را کپی کنند.»
» گزارش: فرناز خطيبی
برچسبها: خبر، منشور حقوق بشر
