فردا، بیست و پنجم تیرماه 1389، چهارمین سال وفات علیرضا شاهپور شهبازی است. شاهپور شهبازی برای محققین دوران هخامنشی و نیز علاقهمندان این دوران نامی شناخته شده و محبوب هستند که طبیعاتاً ما هم از این مستثنی نیستیم. در سالگرد وداع ایشان تصمیم گرفتیم مطلبی در خصوص زندگانی و سابقهی کاریاش آماده کنیم تا بیشتر آن عزیز سفر کرده را بشناسید:
مرحوم شاهپور شهبازی از بزرگترین پروفسورهای تاریخ ایران بود و بیشک بزرگترین محقق و پروفسور در زمینهی تاریخ ایران باستان در جهان بود.
شاهپور شهبازی یكی از دانشمندان تاریخ ایران بود و او را به عنوان یكی از بزرگترین هخامنشی شناسان جهان میشناختند.
مرحوم شاهپور شهبازی کتابهای متعددی را به رشتهی تحریر درآورده است و پس از شكلگیری بنیاد پژوهشی پارسه - پاسارگاد به عنوان مشاور با این بنیاد همكاری میکرد.
مرحوم شاهپور شهبازی به عنوان مشاور عالی با بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد همكاری داشت و در این راه شاگردان فراوانی تربیت كرد و بر كارهای بنیاد پارسه و پاسارگاد نظارت علمی داشت.
دكتر شاپور شهبازی جزء بهترین هخامنشی شناسان جهان بود كه در راه شناخت این دوره از تاریخ ایران زحمات فراوانی کشید. وی در اینباره صدها مقاله به چاپ رساند و نشریات فراوانی را پایهگذاری كرد.
مرحوم شهبازی كتابهای زیادی درباره تاریخ و تمدن ایران نوشتهاند و در این میان میتوان به كتاب راهنمای مستند و علمی تخت جمشید كه امروزه به عنوان یكی از مراجع محققین مورد استفاده قرار میگیرد اشاره كرد.
شاهپور شهبازی در رشتهی باستانشناسی و زبانهای باستانی دكتری داشتند و مدتها به عنوان مشاور عالی با بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد همكاری میكردند. از جمله مهمترین فعالیتهای مرحوم شهبازی در بنیاد پارسه پاسارگاد یاری رساندن در ترسیم استراتژی پژوهشی بنیاد بود.
از دیگر یادگاریهای مرحوم شهبازی در تخت جمشید، تهیهی راهنمای گردشگری این مجموعهی میراث جهانی است كه به دو زبان فارسی و انگلیسی و با صدای وی ضبط شده است و هم اكنون در سیستمهای الكترونیكی تخت جمشید شنیده میشود.
دكتر شهبازی كتابهای زیادی در دست انتشار دارد كه برخی از آنها توسط بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد منتشر میشود
دكتر شاهپور شهبازی نه تنها در دورهی هخامنشی؛ بلكه در دورههای ساسانی و اسلامی نیز یكی از صاحبنظران ایرانی محسوب میشدند.
ایشان در خانوادهای اصیل در شیراز متولد شد و یكی از مفاخر بزرگ ایران محسوب میشوند.
از دیگر فعالیتهای پروفسور شاهپور شهبازی میتوان به همكاری تنگاتنگ وی با فرهنگستان علوم اشاره كرد كه تدوین بخش هخامنشی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی نیز توسط وی انجام گرفته است.
پروفسور شاهپور شهبازی كتابهای زیادی در دست انتشار دارد كه برخی از آنها توسط بنیاد پژوهشی پارسه - پاسارگاد منتشر میشود.
مرحوم پروفسور شاهپور شهبازی از جمله محققانی بود كه بخش بزرگی از فعاليتهای پژوهشی و علمی خود را در راه مبارزه با تحريف تاريخ ايران صرف كرد.
پروفسور شاهپور شهبازی با آگاهی از روشهای علمی و تسلط به چندين زبان خارجی از جمله زبانهای باستانی به شكافتن لايههای گستردهی تاريخ ايران میپرداخت و از هر نوع تحريفی در اين تاريخ به خصوص تاريخ دورهی هخامنشی و ساسانی جلوگيری میكرد.
پس از مطالعات اشميت، باستان شناس آلمانی در تخت جمشيد، پروفسور شاهپور شهبازی نخستين ايرانی بود كه فعاليتهای علمی خود را در تخت جمشيد آغاز و در اين زمينه كتابهای زيادی را به زبانهای آلمانی، انگليسی، فرانسه و فارسی منتشر كرد. وی در دوران حيات خود بيش از 130 مقاله نوشته و 15 كتاب را به چاپ رسانيده است از جمله كتابهای مهم پروفسور شاهپور شهبازی میتوان از كتاب «تاريخ سياسی ساسانيان» نام برد كه اکنون زير چاپ است.
كتاب فردوسی از ديگر كتابهای شاپور شهبازی است که اثری بینظير در باب تاريخ اسلام و نقدی بر شاهنامهی فردوسی است.
از دیگر آثار و همکاریهای مهم پروفسور شاهپور شهبازی کتاب بسیار با ارزش «شکوه تخت جمشید» میباشد که با ارزشترین کتاب تاریخی ایران و هم اکنون یکی از گرانترین و بهترین کتابهای ایرانی است که به دو زبان فارسی و انگلیسی میباشد، این کتاب با همکاری پروفسور شاهپور شهبازی، پروفسور ماتیو استلپر، پروفسور راجر موری، پروفسور رمی بوشارلا و... آماده شده است. در این کتاب میتوانید تصاویری از گذشتهی تخت جمشید و ابهتی که ایران زمین داشت را دید(این کتاب را ما به تمام علاقهمندان به تاریخ ایران پیشنهاد میکنیم و امیدواریم که هر ایرانی روزی این چنین کتابی را داشته باشد).
پروفسور شاهپور شهبازی روح ايرانی بودن و ملی گرايی را در ايرانيان تقويت میكرد و اجازه نمیداد كسی به سادگی تاريخ شكوهمند ايران را زير سؤال ببرد.
پروفسور شاهپور شهبازی پس از اخذ مدرک کارشناسی از دانشگاه تاريخ شيراز راهی لندن میشود و کارشناسی ارشد را در سال 1347 و دكترای خود را در رشتهی تاريخ در سال 1352 از دانشگاه لندن میگيرد. در اين سالها كتاب «كورش بزرگ» را مینويسد كه در سال 1350 به عنوان كتاب برگزيده سال شناخته میشود.
شاهپور شهبازی پس از اخذ مدرک دكترا به ايران باز میگردد و در دانشگاه به تدريس مشغول میشود. همچنين مرحوم شاهپور شهبازی در سال 1353 «بنیاد تحقيقات هخامنشی» را در تخت جمشيد راه میاندازد و تا سال 1358 در سمت مديريت اين مجموعهی ميراث جهانی باقی میماند.
پروفسور شاهپور شهبازی در دانشگاههای ایران و دانشگاههای خارج کشور به خصوص آمریکا در رشتهی تاریخ تدریس میکرد و یکی از مطرحترین چهرههای تاریخ شناس و باستان شناس دنیا بود و همطراز با بزرگترین تاریخ دانان و باستان شناسان خارجی در زمان خود بود.
پروفسور شاهپور شهبازی به سه زبان انگليسی، آلمانی و پارسی باستان تسلط كامل داشت و زبانهای فرانسوی، يونانی و عربی را تا حد زيادی میشناخت.
مرحوم شاهپور شهبازی در سال 1372 درجهی پروفسوری خود را از دانشگاه «اوروگن» دريافت و در سال 2000 رسالهی پست دكترای خود را تقديم دانشگاه آلمان كرد.
پروفسور عليرضا شاهپور شهبازی پس از 9 ماه مبارزه عليه بيماری سرطان ظهر روز يكشنبه 24 تیرماه سال 1385 در آمريكا درگذشت.
پیکر زنده یاد پروفسور «علیرضا شاهپور شهبازی» در آرامگاه حافظ در شیراز و در قطعهی مشاهیر فارس به خاک سپرده شده است.
برچسبها: مناسبت، عليرضا شاهپور شهبازی، زندگىنامه
